Οι παράξενοι άνθρωποι που ονομάζουμε πρόσφυγες

Το άρθρο προέκυψε από την έρευνα που διεξήγαν οι μαθητές του τμήματος υποκριτικής ερασιτεχνικού θεάτρου, στα πλαίσια της προετοιμασίας της μικρού μήκους ταινίας “Κλειδωμένες πατρίδες”: Δέσποινα Αμπεριάδου, Μαριλένα Γιαννακίτσα, Ανδρέας Δημητρέλης, Δανάη Κωνσταντέλλου, Πάνος Λασπάς, Γιώτα Σταυράκου, Νατάσα Στραβοράβδη. Επιμέλεια άρθρου: Μαριλένα Γιαννακίτσα.

   

Ως ερασιτέχνες ηθοποιοί, αλλά ηθοποιοί, η κοινωνία είναι κάτι που μας αφορά, μας επηρεάζει, έχουμε χρέος να την ακούμε, και μέσα από την τέχνη μας να απαντάμε ,με τον δικό μας τρόπο στα ερωτήματά της.

Στα πλαίσια της προετοιμασίας μας λοιπόν για την ταινία,  γεννήθηκε η ανάγκη να ερευνήσουμε το θέμα «προσφυγικό στην Ελλάδα». Να ρίξουμε έστω και κάποιες αχτίδες φωτός στην μαζική άγνοια και ημιμάθεια που πλαισιώνει αυτό το τόσο επίπονο θέμα. Στο άρθρο που διαβάζετε, παραθέτουμε αυτά που ανακαλύψαμε μέσα από αυτή την έρευνα.

 

Πότε ένας άνθρωπος θεωρείται πρόσφυγας;

Πρόσφυγας θεωρείται ο άνθρωπος που αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα του διασχίζοντας διεθνή σύνορα λόγω πολέμου, συγκρούσεων , διώξεων, παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων ακόμα και εξαιτίας της έλλειψης τροφής και φαρμάκων,

Είναι συνηθισμένοι άνθρωποι που ζουν σε ασυνήθιστες, μη φυσιολογικές συνθήκες. Δεν έχουν άλλη επιλογή από το να εγκαταλείψουν τη χώρα τους και να αναζητήσουν ασφάλεια σε κάποια άλλη χώρα.ΟΚ1 Αυτό σημαίνει ότι αφήνουν τα πάντα πίσω τους και έρχονται αντιμέτωποι με τις πιο δύσκολες αποφάσεις που πρέπει να πάρουν.

Ο δρόμος για την ασφάλεια είναι μακρύς και με κινδύνους. Συνήθως φεύγουν μόνο με τα ρούχα που φορούν αφήνοντας πίσω τη ζωή τους, τα σπίτια τους, πολλές φορές τις οικογένειες τους, κουβαλώντας όμως πολλά ψυχικά τραύματα.

Η διεθνής νομοθεσία προστατεύει τους πρόσφυγες. Οι χώρες υποδοχής έχουν υποχρέωση να παρέχουν ασφαλή διαμονή, σωματική ασφάλεια και να δίνουν τη βασική ανθρωπιστική βοήθεια που δικαιούται κάθε πρόσφυγας. Οι χώρες υποδοχής έχουν νομική υποχρέωση να επιτρέπουν στους πρόσφυγες να ζητήσουν προστασία.

Οι πρόσφυγες έχουν δικαίωμα στην ελεύθερη σκέψη, στην ελεύθερη έκφραση, στην ελεύθερη μετακίνηση, στην εργασία, στην εκπαίδευση , δικαίωμα να έχουν πρόσβαση στις δομές υγείας. Μπορούν να εργαστούν, να πάνε σχολείο , να μάθουν την γλώσσα της χώρας ακόμα και να πάρουν την ιθαγένεια( με μία χρονοβόρα και αυστηρή διαδικασία).

Απαγορεύονται τα βασανιστήρια και ο σωματικός εξευτελισμός. Όπως ισχύει για κάθε άνθρωπο.

Ένας άνθρωπος παύει να θεωρείται πρόσφυγας μόνο αν γυρίσει στη χώρα του ή αν ενταχθεί με επιτυχία στη χώρα υποδοχής του και καταφέρει να χτίσει τη ζωή του από την αρχή.

 

 

Από πού και γιατί έρχονται οι πρόσφυγες στη χώρα μας. Γιατί επιλέγουν τη χώρα μας.

Όσον αφορά τη δεύτερη φάση του προσφυγικού-μεταναστευτικού κύματος στη χώρα μας ( από το 2015 και μετά), η πλειοψηφία των προσφύγων είναι από τη Συρία, λόγω του εμφυλίου πολέμου που μαστίζει τη χώρα. Η είσοδός τους στη χώρα γίνεται από τα παράλια της Τουρκίας. 

Άλλες χώρες από τις οποίες προέρχονται οι πρόσφυγες είναι:

Αφγανιστάν : η χώρα βρίσκεται σε πολιτική αστάθεια και σε διαδοχικές πολεμικές συγκρούσεις από το 1970. Πολλές γεωγραφικές περιοχές ελέγχονται από τους Ταλιμπάν στους οποίους ασκεί μεγάλη επιρροή η Αλ Κάιντα

Ιράκ: Βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση από το 2003.

Σομαλία: Μϊα από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου με πλήρη απουσία κράτους δικαίου. Τα εδάφη της ελέγχονται από παραστρατιωτικές, βίαιες ομάδες

Ερυθραία: Χώρα στην οποία η στρατιωτική θητεία είναι απεριόριστη και υποχρεωτική με εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η χώρα μας αποτελεί σταθμό μεταναστών και προσφύγων λόγω της γεωγραφικής της θέσης, με χερσαία και θαλάσσια σύνορα που την καθιστούν σταυροδρόμι τριών ηπείρων. Επίσης είναι η πιο εύκολα προσβάσιμη χώρα από την εμπόλεμη ζώνη της Μέσης Ανατολής. Η γεωγραφία μας λοιπόν, σε συνδυασμό με την εκβιαστική πολιτική της Τουρκίας ενθαρρύνουν την είσοδο προσφύγων από το 2015.

Πώς ήρθαν οι πρόσφυγες από τη Συρία  στη χώρα μας;

Οι Σύριοι πρόσφυγες έρχονται κυρίως από την πόλη Ιντλίμπ της Συρίας. Από εκεί ξεκινούν ένα οδοιπορικό μέχρι τη Σμύρνη της Τουρκίας. Το κέντρο διακίνησης βρίσκεται στο Μπασμανέ, κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης. Εκεί οι πρόσφυγες χωρίζονται σε ομάδες των 50 ατόμων και μένουν σε σκηνές. Όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα μένουν σε ξενοδοχεία μέχρι τη μεταφορά τους στα ελληνικά χωρικά ύδατα.΄

Η κύρια «βάση» της διακίνησης των προσφύγων βρίσκεται στο Τσεσμέ. Σύμφωνα με δημοσιεύσεις της ειδησεογραφικής ιστοσελίδας “Çeşme haber”, με αποκαλυπτικές φωτογραφίες την περίοδο έναρξης του έντονου προσφυγικού κύματος, οι διακινητές «εργάζονταν» και προετοίμαζαν το ταξίδι του τρόμου για τους ανθρώπους που ήθελαν να έρθουν στην Ελλάδα σε 24ωρη βάση χωρίς καμία επίσημη αρχή να παρεμβαίνει ή να προσπαθεί να εμποδίσει τη δραστηριότητα.

Πηγή: iefimerida.gr – https://www.iefimerida.gr/news/234542/etsi-ginetai-i-metafora-prosfygon-apo-tin-toyrkia-15-ekat-eyro-tin-imera-vgazoyn-oi

Φουσκωτές βάρκες ξεκινούν ανά 15 με 20 λεπτά. Ο διακινητής επιλέγει κάποιον από τους πρόσφυγες να αναλάβει τον ρόλο του πλοηγού. Η «εκπαίδευση» του για τον χειρισμό του «σκάφους» διαρκεί ένα εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα….Οι βάρκες τις πιο πολλές φορές στοιβάζονται με αριθμό μεταφερόμενων πολύ μεγαλύτερο από τον προβλεπόμενο…

Οι μνήμες μας από τα ναυάγια και τους ανθρώπους που πνίγηκαν στην προσπάθεια τους να πατήσουν ευρωπαϊκό έδαφος είναι ανεξίτηλες.  Κανείς δεν θα ξεχάσει τα παιδικά κορμάκια που κοιμήθηκαν για πάντα στις θάλασσες και τις ακτές των νησιών μας και της θάλασσάς μας.

Πού μένουν όσοι πρόσφυγες καταφέρουν να έρθουν στην Ελλάδα;

Κατόπιν αποφάσεως της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε το 2016, οι πρόσφυγες που φτάνουν στην Ελλάδα και στην Ιταλία θα μένουν στα hotspot ή αλλιώς  Κέντρα Διαπίστευσης και Υποδοχής Προσφύγων. Τα κέντρα αυτά λειτουργούν με την αρωγή των ευρωπαϊκών αρχών και συγκεκριμένα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασύλου, της Frontex και της Europol. Σύμφωνα με την συγκεκριμένη απόφαση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνδράμει για την απόκτηση  απαραίτητων τεχνολογικών  και οικονομικών πόρων.

Τα μέρη στα οποία έχουν λειτουργήσει ή λειτουργούν Κέντρα Φιλοξενίας στην Ελλάδα από το 2016 είναι:

Καστελόριζο, Κως, Λέρος, Σάμος , Χίος, Λέσβος, Πειραιάς, Αθήνα: Ελαιώνας-Ελληνικό-Σχιστό, Λαμία, Τέμπη, Σκοτίνα Πιερίας, Διαβατά Θεσσαλονίκης, Καβάλα , Καλαμπάκα, Δεσκάτη Γρεβενών, Κοζάνη, Κλειδί Ημαθίας, Ειδομένη-Πολύκαστρο

Σκοπός των κέντρων αυτών είναι η προσωρινή διαμονή των προσφύγων μέχρι να γίνει η καταγραφή τους και η άμεση παροχή ασύλου σε όσους το δικαιούνται προκειμένου να μετεγκατασταθούν σε άλλες χώρες της Ε.Ε.

Ποιες είναι οι συνθήκες διαβίωσης στα κέντρα φιλοξενίας;

Αυτή την ερώτηση λίγοι τολμούν να την κάνουν και ακόμη λιγότεροι να την απαντήσουν. 

Η απάντηση είναι απλή. Οι συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων στα περισσότερα κέντρα φιλοξενίας είναι απάνθρωπες και προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και αυτό είναι αδιαμφισβήτητο.

Οι πρόσφυγες διαμένουν είτε σε προκατασκευασμένους οικίσκους διαμονής είτε σε σκηνές. Δεν υπάρχει τρεχούμενο νερό και το ρεύμα κόβεται για πολλές ώρες. Επίσης τις βραδινές ώρες δεν υπάρχει φωτισμός. Στις σκηνές ειδικά, η κατάσταση είναι χειρότερη καθώς συχνά πλημμυρίζουν από τις βροχές.

Όσον αφορά τις συνθήκες υγιεινής, αρκεί να αναφέρουμε ότι οι τουαλέτες είναι κοινόχρηστες και ο αριθμός τους δυσανάλογος με τον αριθμό των ανθρώπων που φιλοξενούνται το οποίο σε συνδυασμό με τις προβληματικές αποχετεύσεις κάνουν την κατάσταση χειρότερη.

Δεν τηρούνται οι βασικοί κανόνες διατροφής, η ποιότητα είναι κακή, η ποσότητα ανεπαρκής με απουσία τροφών από σημαντικές διατροφικές ομάδες όπως γαλακτοκομικά και κόκκινο κρέας. Οι διαμένοντες καλύπτουν τις πιο πολλές φορές με δικά τους έξοδα αυτές τις ελλείψεις, αν έχουν φυσικά τη δυνατότητα. Δεν τους επιτρέπεται να παρασκευάσουν μόνοι τους το φαγητό τους.

Διάφορες ΜΚΟ παρέχουν ένα φάσμα υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης , αλλά συνήθως υπάρχει ένας στρατιωτικός γιατρός για εκατοντάδες ή χιλιάδες άτομα χωρίς παραϊατρικό προσωπικό.

 Ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα των διαμενόντων σε κέντρα φιλοξενίας είναι η ασφάλειά τους. Ενώ η είσοδος και η έξοδος από τα camp γίνεται κατόπιν ελέγχου, στο εσωτερικό τους η φύλαξη είναι ανεπαρκής.  Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τον κακό φωτισμό δημιουργεί ανασφάλεια ειδικά στις γυναίκες οι οποίες πέφτουν συχνά θύματα σεξουαλικής κακοποίησης. Οι μνήμες από την πρόσφατη σοκαριστική είδηση για την σεξουαλική κακοποίηση του τρίχρονου παιδιού στη Μόρια ν.2 , το Καρά Τεπέ, είναι νωπές.

Η πρόσβαση στη νομική βοήθεια (νομικές πληροφορίες για το άσυλο, ειδικές υπηρεσίες για προστασία γυναικών και παιδιών) παρέχεται σχεδόν αποκλειστικά από ΜΚΟ ενώ η παρουσία της Ύπατης Αρμοστείας είναι συνεχής σε όλα τα κέντρα φιλοξενίας.

Οι συνθήκες διαβίωσης σε συνδυασμό με τα τραύματα που κουβαλούν αυτοί οι άνθρωποι έχει επιβαρύνει πολύ την ψυχολογική τους κατάσταση. Έρευνες έχουν δείξει ότι η απουσία προσωπικού χώρου, η ανασφάλεια , η σωματική και ψυχική ταλαιπωρία έχει οδηγήσει πολλούς νεαρούς και έφηβους πρόσφυγες στην καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ και χρήση ναρκωτικών ουσιών. Το πιο θλιβερό και τρομακτικό είναι ότι 1 στους 4 πρόσφυγες που ζουν σε camp σκέφτεται την αυτοκτονία.

Πριν λίγες ημέρες κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο φωτογραφίες από το Καρά Τεπέ, το προσωρινό camp που στήθηκε στην Λέσβο μετά την καταστροφή της Μόρια το οποίο αποτελείται μόνο από σκηνές. Το Καρά Τεπέ πνιγμένο στη λάσπη και στο νερό, με τους ανθρώπους που ζουν μέσα σε αυτό αφημένους στο έλεος της σιωπής και της αδιαφορίας, να προσπαθούν να επιβιώσουν και να σώσουν την αξιοπρέπεια τους. Είναι άραγε άδικος ο χαρακτηρισμός των συγκεκριμένων δομών ως «σύγχρονα στρατόπεδα συγκέντρωσης» ;

Ίσως, μία από τις αιτίες αυτής της κατάστασης να είναι το γεγονός ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε απόφαση μόνο για την δημιουργία των χώρων αυτών χωρίς να συνοδεύεται από κάποια νομικά κείμενα που να προβλέπουν διατάξεις για τις συνθήκες διαβίωσης στα κέντρα φιλοξενίας.

Μόνο ο ΟΗΕ σε κάποια κείμενά του και συγκεκριμένα στον τομέα του που σχετίζεται με τους πρόσφυγες «Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες» ή  UNCHR συμπεριλαμβάνει κάποιες διατάξεις με τη μορφή συστάσεων για τις συνθήκες διαβίωσης.Τα μέτρα που προτάσσει, τα οποία περιλαμβάνουν κάποιες γενικές οδηγίες για τις συνθήκες διαβίωσης και ορίζουν συνυπεύθυνους τις τοπικές αρχές και κυβερνήσεις, ορίζουν και συγκεκριμένες οργανωτικές διαστάσεις όπως για παράδειγμα τον αριθμό των ατόμων που μπορούν να ζήσουν ανα οικοδομικό τετράγωνο ή των αριθμό των ντουζ και αποχωρητηρίων που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένο αριθμό ανθρώπων.

Οι συστάσεις αυτές δεν τηρούνται. Και δεν είναι γνωστό ποιος ελέγχει αν τηρούνται και δεν λογοδοτεί κανείς σε κανέναν για την μη τήρηση τους.

Ποιες ΜΚΟ σχετίζονται και πώς σχετίζονται με το προσφυγικό ;

 Σκοπός μιας Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης (ΜΚΟ) είναι να παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια ( εν προκειμένω στους πρόσφυγες) χωρίς να επηρεάζονται από πολιτικές σκοπιμότητες. Λέγονται μη κυβερνητικές για να είναι ανεξάρτητες , ακηδεμόνευτες και αταλάντευτες στο ανθρωπιστικό τους έργο.

 Υπάρχει μεγάλη ασάφεια από τη μεριά των ελληνικών κυβερνήσεων σχετικά με το πλαίσιο λειτουργίας των ΜΚΟ στο συγκεκριμένο θέμα και για το ποιες αρμοδιότητες έχουν και πως οριοθετούνται οι πρωτοβουλίες που μπορούν να πάρουν.

Ένα μεγάλο μέρος των κονδυλίων για τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης διατίθεται κατευθείαν από την Ε.Ε. στις ΜΚΟ που δρουν στην Ελλάδα. Πολλές όμως ΜΚΟ δεν χρηματοδοτούνται από αυτούς τους πόρους αλλά κυρίως από ιδιώτες.το θέμα της χρηματοδότησης των ΜΚΟ καλύπτεται και αυτό από πέπλο ασάφειας και διεγείρει πολλά ερωτήματα.

Αναφέρουμε ενδεικτικά τις μορφές ανθρωπιστικής βοήθειας που παρέχουν οι ΜΚΟ στους πρόσφυγες.

  1. Νομική βοήθεια για την αίτηση ασύλου
  2. Εξασφάλιση προστασίας και στέγης σε πρόσφυγες
  3. Ασφαλείς ζώνες για ασυνόδευτα ανήλικα
  4. Εξασφάλιση πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης
  5. Ένταξη προσφύγων και μεταναστών σε συνεργασία με δήμους
  6. Εκπαίδευση παιδιών αλλά και ενηλίκων
  7. Εξασφάλιση της μη παραβίασης των ανθρώπινων δικαιωμάτων
  8. Παροχή ψυχολογικής υποστήριξης.

 

Παρόλο που η δράση τους σε πολλές περιπτώσεις έχει υποκαταστήσει το κενό του κράτους και είναι εξαιρετικά σημαντική, δεν είναι λίγοι αυτοί που αμφισβητούν τον ρόλο πολλών οργανώσεων κυρίως στο κατά πόσο λειτουργούν ανεξάρτητα από πολιτικές σκοπιμότητες. Κυκλοφορουν αρκετά δημοσιεύματα που τις κατηγορούν ευθέως για παρεμπόδιση της διαδικασίας παροχής ασύλου , ότι δεν ακολουθούν τις νόμιμες διαδικασίες για την καταγραφή τους στο μητρώο των ΜΚΟ όπως προβλέπεται και ότι δεν ελέγχεται από κανέναν ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζονται τα κονδύλια τα οποία λαμβάνουν, όσες λαμβάνουν.

Επίλογος

Τα ερωτήματα αυτά που προσπαθήσαμε να απαντήσουμε παραπάνω, μετά από ομαδική δουλειά για τη συλλογή πληροφοριών, έγινε με τον πιο απλό και κατανοητό τρόπο που θα μπορούσαμε. Όσο προχωράει η προετοιμασία μας για την παρουσίαση των μονολόγων , τόσο φορτιζόμαστε συναισθηματικά γιατί η προσέγγιση μας είναι καθαρά ανθρώπινη.

Οι ανησυχίες και οι φόβοι του μέσου Έλληνα πολίτη για τις πολυάριθμες και ανεξέλεγκτες εισροές προσφύγων είναι εύλογες. Θα έπρεπε όμως να ανησυχούμε και να αντιμαχόμαστε τις ΑΙΤΙΕΣ που έχουν προκαλέσει εκατομμύρια προσφύγων τα τελευταία χρόνια. Οικονομικά συμφέροντα, γεωπολιτικά συμφέροντα, ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας και η συντήρηση της πολεμικής βιομηχανίας.

Το μοίρασμα της γης και των ψυχών που ζουν και αναπνέουν πάνω της οδηγεί σε ολέθριες συνέπειες. Πρέπει να κρατάμε πάντα στο μυαλό μας ότι έχουμε να κάνουμε με ανθρώπους και έτσι οφείλουμε να τους αντιμετωπίζουμε. Έχουμε την προσφυγιά στο αίμα μας και στη συλλογική μας μνήμη,οφείλουμε να δείξουμε ανθρωπιά.

Πώς μπορούμε να σιωπούμε και να ανεχόμαστε να ζουν άνθρωποι και μικρά παιδιά μέσα σε μια κόλαση, στα εδάφη της χώρας μας; Πώς;

Διηγήματα μέσα από την Καταπactή vol.3

“Πρόσκληση στο νησί” της Σεβαστής Κωνσταντινίδου

Το παρακάτω διήγημα γράφτηκε κατά τη διάρκεια του διαδικτυακού εργαστηρίου δημιουργικής γραφής “Από το θέατρο στη λογοτεχνία” με την Ειρήνη Δερμιτζάκη, στα πλαίσια άσκησης βασισμένης στην “Εβραία” του Μ. Μπρεχτ με θέμα: “Δεν αναγνωρίζω πια αυτόν τον κόσμο”.

Πρόσκληση στο νησί

Στάθηκε απέναντι από το μαγαζί. Περίμενε να φύγουν κι οι τελευταίοι πελάτες. Τότε, με το καπέλο στο χέρι άνοιξε την πόρτα. Δεν ήθελε να έρθει. Κλήρο ρίξανε και του έλαχε αυτουνού. Τον εκτιμούσε τον κυρ-Γιώργη. Όχι μόνο γιατί ήταν ο καλύτερος ράφτης της περιοχής. Ήταν φιλήσυχος άνθρωπος, προσφυγόπουλο ήρθε εδώ μα είχε προλάβει κι είχε μάθει να ράβει φράγκικα ρούχα στην Πόλη. Και κουτσός να ήσουνα, το ρούχο του κυρ-Γιώργη έκρυβε κάθε ατέλεια.

«Καλώς τον χωροφύλακα», άκουσε τον τεχνίτη να λέει. Αυτός γυρνώντας το καπέλο στα χέρια με παύσεις κάθε τρεις και λίγο κατάφερε σε κάποια στιγμή επιτέλους να φέρει σε πέρας την αποστολή του. Τα μάτια του κοιτούσαν ακόμη το πάτωμα, χαμηλωμένα σταθερά στα κίτρινα σανίδια όταν άκουσε τον κυρ-Γιώργη να ρωτάει: «Μα από πού κι ως πού εγώ στη Μακρόνησο; Ούτε η μάνα μου δεν ξέρει τι πιστεύω, πώς ήρθε τέτοια λίστα;»

«Δεν ξέρω, κυρ-Γιώργη. Να, ο γραμματέας την παρέλαβε. Ο πεθερός του ξαδέρφου σου, του Γεράσιμου. Έμπιστο άτομο».

«Μάλιστα, έκανε ο κυρ-Γιώργης. Μάλιστα. Μεθαύριο, λοιπόν. Ξημερώματα. Κι η γυναίκα μου γιατί να έρθει μαζί μου; Εμείς δικαιώματα δε δώσαμε ποτές».

«Τι να σου πω, κυρ-Γιώργη. Τι να σου πω», έλεγε και ξανάλεγε ο χωροφύλακας.

Βράδυ κανονίστηκαν οι λεπτομέρειες στο σπίτι. Γυναίκα και άνδρας θα έφευγαν. Ευτυχώς που ζούσε κι η μάνα του. Αυτή θα κρατούσε τα τέσσερα παιδιά. Στη διαδρομή σκεφτόταν ξανά και ξανά τα γεγονότα.

«Μα εγώ δεν έδωσα σε κανέναν πάτημα. Είναι και το ραφείο, βλέπεις, ρε γυναίκα. Δεν ήθελα να χαρακτηριστώ. Να πεις για τον Γεράσιμο, ναι, δε θα μου έκανε εντύπωση. Μόλις προχθές, πάλι έλεγε για απεργίες και κυνηγητά που έπαιξαν με την αστυνομία στη Σαλονίκη.»

«Γιώργη, έκανε η γυναίκα του…»

Αυτός σταμάτησε να μιλάει και την κοίταξε λίγο παραπάνω. Σαν να άνοιξε το βλέμμα του, σαν να ξεθάμπωσε ένα τζάμι θολό.

«Αυτό είναι, Γιώργη, αυτό…»

«Λες να… »

«Ναι, Γιώργη. Το  ξέρεις κι εσύ ότι αυτό έγινε. Τι Γεώργιος Αποστολίδης, τι Γεράσιμος Αποστολίδης… Απλά πράγματα, μια καλή γόμα κι όλα μέλι γάλα»

«Α, ρε Θεέ! Δεν τον αναγνωρίζω αυτόν τον κόσμο πια. Μέρα με τη μέρα γίνεται χειρότερος!» ψιθύρισε ο Γιώργης κι ήταν έτοιμος να βάλει τα κλάματα, όπως τότε μικρό παλληκαράκι που γράπωνε το χέρι της μάνας του στη σκάλα του πλοίου κι έριχνε τις τελευταίες ματιές στην Πόλη την αγαπημένη.

Έξι μήνες έμεινε στο νησί. Βράδυ γύρισε στο κεφαλοχώρι. Το πρωί ενώ σκούπιζε το μαγαζί, μια σκιά έπεσε μπροστά στην ανοικτή πόρτα. Σήκωσε το κεφάλι.

«Πες μου ότι δεν ήξερες τίποτα», είπε. «Δεν ήξερα τίποτα, ξάδερφε», απάντησε ο άλλος και έσκυψε το κεφάλι. «Έλα, κερνάω καφέ», είπε ο Γιώργης.

Ο πεθερός πλήρωσε μόνος το κρίμα του. Δεν τόλμησε να ξαναπεράσει την πόρτα του καλύτερου ράφτη της περιοχής. Αναγκάστηκε να ράβει δευτεροκλασάτα ρούχα και να φαίνεται κάθε ατέλεια στο πλαδαρό κορμί του. Τι να κάνεις. Κάποια, όχι όλα, πληρώνονται τελικά και σε αυτή τη ζωή!

Σεβαστή Κωνσταντινίδου

 

https://katapacti.gr/on-line-ergastiri-siggrafis-apo-to-theatro-sti-logotehnia/

 

Διηγήματα μέσα από την Καταπactή vol.2

“Ένας Γλάρος” της Γεωργίας Σταυρακάκη

Το παρακάτω διήγημα γράφτηκε κατά τη διάρκεια του διαδικτυακού εργαστηρίου δημιουργικής γραφής “Από το θέατρο στη λογοτεχνία” με την Ειρήνη Δερμιτζάκη, στα πλαίσια άσκησης βασισμένης στο “Γλάρο” του Α. Τσέχοφ με θέμα: “Ένας γλάρος πετάει πάνω από το σπίτι της Αρκάντινα και μας διηγείται όσα βλέπει”.

Ένας Γλάρος

Ύπαιθρος… δεξιά στο βάθος το σπίτι με την μεγάλη βεράντα. Αριστερά η λίμνη με τον φλογερό ήλιο να αντανακλάται στο νερό.

Είναι μεσημέρι, πετώ στον ουρανό ψάχνοντας μια σκιά. Δεν θα πετάξω προς το σπίτι… Φοβάμαι τους ανθρώπους, είναι απρόβλεπτοι. Θα ξεκουραστώ στην γέρικη φλαμουριά.

Ορίστε ! κάθονται στο παγκάκι η μεγάλη κυρία, εκείνο το θλιμμένο κορίτσι και ένας καλοστεκούμενος κύριος, ο γιατρός νομίζω ότι είναι.

Εντάξει, δεν κινδυνεύω από αυτούς νομίζω… Έπειτα θα κάνω ησυχία, ούτε που θα με καταλάβουν.

Να την πάλι την κυρία Αρκάντινα, δεν αντέχει να μην είναι το επίκεντρο της προσοχής, ακόμα κ αυτό το ζεστό μεσημέρι, αντί να απολαύσει το παιχνίδισμα του ήλιου, το κελαΐδισμα των πουλιών, τη μυρωδιά των λουλουδιών, καυχιέται για όσα έχει καταφέρει στη ζωή της σ’ αυτήν τη μικρή με τα θλιμμένα μάτια, τη Μάσα.

Αλλά πάλι… μήπως βιάστηκα να την κρίνω; Και αν προσπαθεί να την ταρακουνήσει; Και αν είναι ο τρόπος της να την ενθαρρύνει να βγει από την μιζέρια της; Είναι σκληρό βέβαια να σου πετάει κάποιος την αλήθεια απότομα και κατάμουτρα , αλλά  μπορεί η Μάσα να χρειάζεται αυτό ακριβώς για να «ξυπνήσει» .

Η αλήθεια είναι πως τούτο το κορίτσι, όσες φορές το έχω δει , είναι πάντα λυπημένο…

Ξέρω την αιτία. Την άκουσα χτες να λέει στον γιατρό  πως αγαπά εκείνον,,, Τον Κωνσταντίν… εκείνον που την κοιτά αλλά δεν την βλέπει, γιατί τα μάτια του είναι στραμμένα στην Νίνα…. Σ’ αυτήν που για χάρη της χτες τσακώθηκε με την μάνα του , «την μεγάλη κυρία».

Τέλος πάντων , ευτυχώς είναι μαζί τους τώρα και ο γιατρός. Αυτός έχει πάντα έναν τρόπο να ελαφρύνει την ατμόσφαιρα, άλλωστε η Μάσα τον εμπιστεύεται.

Ο Ντόρν, έτσι τον φωνάζουν, είναι ο πιο ενδιαφέρον τύπος! Έχει ένα γιατρικό που ότι και να πάθει ο κανείς το θεραπεύει. Το δίνει συνέχεια στον άλλο κύριο, τον άρρωστο.. …Κινίνο, έτσι το λένε …έτσι τον άκουσα να το λέει. Πρέπει να είναι μαγικό αυτό το κινίνο, θεραπεύει τα πάντα, άραγε αν ποτέ πάθω κ εγώ κάτι θα μου το έδινε;

Χμ! όλα τα ξέρω εγώ… Και ας είμαι μόνο ένας γλάρος…. Πετώ, όπως πετά κάθε κρυφή σκέψη και ανεκπλήρωτη επιθυμία των ανθρώπων….. στον ουρανό.

Γεωργία Σταυρακάκη

 

https://katapacti.gr/on-line-ergastiri-siggrafis-apo-to-theatro-sti-logotehnia/

 

Διηγήματα μέσα από την Καταπactή vol.1

“Λευκά στραγάλια” της Αριστέας Κακουράκη

Το παρακάτω διήγημα γράφτηκε κατά τη διάρκεια του διαδικτυακού εργαστηρίου δημιουργικής γραφής “Από το θέατρο στη λογοτεχνία” με την Ειρήνη Δερμιτζάκη, στο πλαίσιο άσκησης με θέμα «Ύβρις και νέμεσις» εμπνευσμένο από το “Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι” του Τένεσσι Γουίλιαμς.

Άσπρα στραγάλια

Περνάω πολύ καλά σε αυτό το σπίτι. Ο καθένας έχει το δικό του δωμάτιο.
Δεν έχουμε πολλά πράγματα. Ένα κρεβάτι στρωμένο με άσπρα σεντόνια μόνο, ένα
τραπέζι που το χρησιμοποιούμε για να τρώμε και να γράφουμε. Κάθε μέρα έχουμε
δέκα λεπτά για να γράψουμε σε όποιον θέλουμε και ό,τι θέλουμε. Τα δικά μου
χαρτιά τα δίνω στη κυρία που μου φέρνει το πρωινό μου, δε θυμάμαι το όνομα της.
Μερικά όμως, τα κρύβω μέσα στα βιβλία που μας επιτρέπουν να έχουμε σε μια
βιβλιοθήκη καρφωμένη στο τοίχο με κάτι τεράστιες βίδες. Επικρατεί το άσπρο
παντού. Μερικές φορές με κουράζει και έτσι κλέβω από το κήπο τριφύλλι. Το
αφήνω στο τραπέζι και αμέσως αλλάζει η όψη του δωματίου μου. Δεν μας αφήνουν
να παίρνουμε πράγματα και αφού δεν έχω παράθυρο αναγκάζομαι να το φάω. Η
ντουζιέρα στο μπάνιο είναι αυτόματη. Μόλις πατάω το πόδι μου τρέχει ζεστό νερό
και μόλις το βγάλω σταματάει.
Εχθές με τιμώρησαν. Προσπάθησα λέει να καθαρίσω τις κόκκινες κηλίδες
στα σεντόνια μου με αποτέλεσμα να βρεθούν τυλιγμένα στο λαιμό μου και δεμένα
στο κάγκελο του κρεβατιού. Εγώ προσπάθησα να φτάσω στη πόρτα και έτσι να με
βρουν σε ημιλιπόθυμη κατάσταση στο πάτωμα. Μου έδωσαν εκείνα τα χάπια, που
απαγορεύεται να τα λέμε χάπια, αλλά άσπρα στραγάλια που πρέπει να τα γλύψω
μέχρι να λιώσουν στο στόμα μου, αφήνοντας μια πικρή γεύση στο τέλος και που
όταν τα καταπίνω κοιμάμαι όλη τη μέρα χωρίς να φάω ή να πιω. Μου λένε ότι αυτό
συμβαίνει και στους υπόλοιπους φίλους μου όταν δημιουργούν πρόβλημα. Τους
ρωτάω γιατί είμαι σε αυτό το σπίτι αλλά αποφεύγουν να μου απαντήσουν.
Θυμάμαι συχνά εκείνον, που ξεχνάω το όνομα του. Ειδικά όταν βρισκόμαστε όλοι
μαζί στην αυλή. Στο μυαλό μου, έρχονται εικόνες που την επόμενη στιγμή δε τις
θυμάμαι. Πρέπει να βρω ένα τρόπο να τα γράφω εκείνη τη στιγμή.
Δε περνάω καλά πια. Ήρθε εκείνος στον ύπνο μου με ένα μαχαίρι. Μου
ζήτησε να το καρφώσω στα πόδια του και εγώ το μεσημέρι έκλεψα ένα, το έβαλα
στο εσώρουχο μου. Εκείνος είπε ότι αν τον αγαπώ, να τον λυτρώσω και εγώ άρχισα
να το μπήξω στα πόδια μου, στους μηρούς μου, στις γάμπες μου. Η κυρία του
βραδινού με βρήκε αιμόφυρτη στο κρεβάτι. «Από δω και πέρα θα τρως με
πλαστικά» είπε. Εγώ όμως έπρεπε να τον υπακούσω, να τον υπηρετήσω. Μέχρι που
γνώρισα το Τζον. Δεν ήθελε τίποτα από εμένα, το μόνο που ζητούσε είναι να τον
αφήνω να με αγαπά. Έφευγα τα βράδια, το κορμί μου σπινθήριζε σαν γυμνό
καλώδιο μόλις τον έβλεπα. Χανόταν ο χρόνος, μαζί του και εγώ.
Η κοπέλα που φιλοξενείται στο δωμάτιο 205 προσπάθησε να φύγει χθες από
τη πίσω πόρτα της αυλής. Δεν είδε τα αγκαθωτά συρματοπλέγματα, μου θύμισε
μαχόμενο ταυρομάχο. Τη θάψαμε σήμερα στο εκκλησάκι πίσω στο δάσος.
Τώρα θα σου μιλήσω για μένα που ήμουν ο Τζον, για το Τζον που ήταν εγώ.
Κάθε φορά γινόταν πιο έντονο, εφιαλτικά όμορφο. Τον έβλεπα κάθε βράδυ. Εκείνος
κοιμόταν βαθιά μετά από ένα ουίσκι με στραγάλια που ετοίμασα.

Έτσι είχα χρόνο να αφοσιώνομαι στο Τζον. Μόλις το φεγγάρι μας εγκατέλειπε γυρνούσα στο σπίτι
για να ξαπλώσω ήρεμη μετά από μια ανήσυχη νύχτα. Εκείνος δεν είχε καταλάβει
τίποτα. Δεν είχα τύψεις ούτε ενοχές. Ήξερα πως έπρεπε να φύγω αλλά εκείνος δε
θα με άφηνε. Ο Τζον ερχόταν κάθε βράδυ. Θυμάμαι εκείνον, που ξεχνάω το όνομα
του, να είναι στο διάδρομο έτοιμος να χυμήξει πάνω μου. Εγώ τότε, δε ξέρω πως,
ίσως χωρίς να το θέλω, δε θυμάμαι καλά, νομίζω ήταν ο Τζον εκεί, ενώ εκείνος με
άρπαξε και τότε ο Τζον τον έπιασε απ’ το λαιμό όπως ο Μάικ το Μπιλ σήμερα την
ώρα του μεσημεριανού. Τα μάτια του Μπιλ είχαν πεταχτεί έξω, ένιωθα φόβο, τον
ίδιο με εκείνη τη μέρα, πήδηξα πάνω στο Μάικ δαγκώνοντας το λαιμό του μέχρι
που τα χείλη μου γεύτηκαν αίμα.
Γράφω χωρίς να ξέρω ποια είμαι. Αυτό το άσπρο αρχίζει να με κουράζει.
Ευτυχώς κατάφερα να πάρω μια καρφίτσα και τρύπησα τα δάχτυλα μου γεμίζοντας
το τοίχο με κόκκινες βούλες. Τρώω μόνη μου πια. Η κυρία του φαγητού πέθανε, έτσι
μου είπαν, κάποιος τη δάγκωσε στο λαιμό. Τους έχω πει πως υπάρχει ένα τέρας, δε
μπορώ να το δω αλλά το μυρίζω κάθε νύχτα. Έρχεται έξω απ’ τη πόρτα μου,
γρυλίζει. Ακουμπάω τα σάλια που αφήνει στη χαραμάδα, μυρίζουν ψόφιο ποντίκι.
Δε με πιστεύουν.


Ήρθε εκείνος, έτσι μου είπε, ότι ήταν εκείνος. Μου έφερε μολύβια και ένα
τετράδιο κι ας ήξερε ότι δεν επιτρέπεται. Δε θέλω να ξανάρθει, δε τον ξέρω. Κάποια
στιγμή τον κοίταξα, μου είπε πως αν το κοίταζα θα έβλεπα στα μάτια του τον άντρα
μου αλλά εγώ είδα ένα ξένο. Χτύπησε το κουδούνι κινδύνου. Οι κόκκινες μπάλες
άρχισαν να αναβοσβήνουν σαν τα λαμπάκια του χριστουγεννιάτικου δέντρου.
Μαζεύτηκαν όλοι γύρω μας, είχαμε αρπάξει φωτιά.
Τότε άρχισαν να τον μυρίζουν, να τον χαϊδεύουν, να χορεύουν πάνω του.
Κάποιος τον έκανε παγκάκι, κάθισε πάνω του με φόρα και το έσπασε, κάποιος
άλλος τον έσερνε στο γκαζόν. Άκουγα κραυγές αλλά στα αφτιά μου ηχούσαν σαν
μελωδία. Μου έφεραν τη γλώσσα του, μου ζήτησαν να τη δώσω στο σκύλο που
είχαμε στο κήπο. Μια άλλη φορούσε τα ρούχα του «το κουστούμι πηγαίνει στου
άνδρες» της είπα. Τότε εκείνη μου έδωσε ένα φιλί στο στόμα. Το δέχτηκα με τόση
ευχαρίστηση όσο και εκείνον για βραδινό. Είχαμε μια μικρή γιορτή.
Ήρθαμε σε καινούργιο σπίτι. Το ένα μου χέρι είναι δεμένο στο κάγκελο του
κρεβατιού. Είναι σχεδόν ίδιο με το προηγούμενο μόνο που τώρα δεν έχω
βιβλιοθήκη ούτε ξέρω τους φίλους μου. Θυμάμαι μόνο το Τζον στο διάδρομο με
αίματα που έβγαιναν από μια μεγάλη τρύπα στο κεφάλι. Είδα τα δάχτυλα εκείνου
στο τοίχο, ίσως ήρθε η αστυνομία. Με πήρε μακριά του. Είχα και εγώ αίματα πάνω
μου. Ήθελα να γίνω ένα με το Τζον, τον φίλησα. Η γεύση του σκουριασμένου
σίδερου μου άφησε μια όμορφη γεύση.

Αριστέα Κακουράκη

 

https://katapacti.gr/on-line-ergastiri-siggrafis-apo-to-theatro-sti-logotehnia/

 

On line εργαστήρι συγγραφής “Από το Θέατρο στη Λογοτεχνία”

Με την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Γιατί να τελειώνουν έτσι τα θεατρικά έργα; Τι γίνονται οι ήρωες όταν πέφτει η αυλαία; Θα μπορούσαμε να παρακολουθούμε τη ζωή τους μετά; Τι θα συνέβαινε αν καθορίζαμε εμείς τη μοίρα τους; Αν τους ταξιδεύαμε στον χωροχρόνο που εμείς φανταζόμαστε;  

Σε αυτό το εργαστήρι συγγραφής, θα εμπνευστούμε από αγαπημένα θεατρικά έργα της παγκόσμιας δραματουργίας και μέσα από ασκήσεις δημιουργικής γραφής θα συγγράψουμε τα δικά μας κείμενα. 

Ο κύκλος των μαθημάτων έχει σχεδιαστεί έχοντας ως σκοπό να βοηθήσει τους συμμετέχοντες:

  • Να ανακαλύψουν το συγγραφικό τους εαυτό, την προσωπική τους φωνή και τις θεματικές που τους απασχολούν ως δημιουργούς.
  • Να εμβαθύνουν στο αντικείμενο που τους αφορά είτε αυτό είναι σενάριο, θεατρικό έργο, διήγημα ή μυθιστόρημα.
  • Να ασχοληθούν με τη δημιουργία ολοκληρωμένων χαρακτήρων και την αξία της πλοκής, του ρυθμού και της ατμόσφαιρας μιας ιστορίας.
  • Να μάθουν τεχνικές με παραδείγματα από το έργο σπουδαίων θεατρικών έργων. 
  • Να αποκτήσουν κατάλληλα εργαλεία ώστε να μπορέσουν να ξεπεράσουν το δημιουργικό τους μπλοκάρισμα.

Ενδεικτικά θα ασχοληθούμε με: ‘Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι’, ‘Λεωφορείο ο Πόθος’, ‘Έντα Γκάμπλερ’ , ‘Βρυκόλακες’ , ‘Γλάρος’ , ‘Θείος Βάνιας’.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να παρακολουθήσουν το πρώτο μάθημα δωρεάν, έτσι ώστε να αποκτήσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για τον τρόπο διεξαγωγής των μαθημάτων. Το εργαστήριο είναι ανοιχτό σε όλους, ανεξαρτήτως συγγραφικής εμπειρίας, αποτελείται κυρίως από πρακτική εξάσκηση με ασκήσεις και storytelling και ο ρυθμός της ομάδας προσαρμόζεται ανάλογα με τη δυναμική και το επίπεδο των συμμετεχόντων.

Info

  • Έναρξη από 2/6/2020 και κάθε Τρίτη 19:00-21:00.
  • Τα μαθήματα θα πραγματοποιηθούν μέσα από τη δωρεάν εφαρμογή Zoom
  • Το σύνολο των διδακτικών ωρών είναι 20 (10 δίωρα)
  • Δεν απαιτείται κάποια προηγούμενη εμπειρία από τους συμμετέχοντες
  • Δωρεάν μάθημα γνωριμίας την Τρίτη 2/6/2020
  • Κόστος συμμετοχής 150€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ)
  • Πληροφορίες – δηλώσεις συμμετοχής: 2168096448 – info@katapacti.gr
  • Διοργάνωση: Εργαστήρι θεάτρου Καταπactή (Κορομηλά 19 – Ν. Κόσμος), www.katapacti.gr

Σύντομο βιογραφικό Ειρήνης Δερμιτζάκη

Γεννήθηκε το 1982 στη Σητεία. Σπούδασε Θέατρο στην Ελλάδα, και Κινηματογράφο στο Λονδίνο. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημιουργική Γραφή στο πανεπιστήμιο Teeside της Αγγλίας.  Τα έργα της «Ορνιθοφοβία» και «Αντζελέτα και Ετελβίνα» (με την αιγίδα του υπουργείου πολιτισμού της Μεγ. Βρετανίας) έχουν ανέβει σε θέατρα του Λονδίνου.  Έχει βραβευτεί σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς σε Ελλάδα, Αγγλία και Αυστραλία. Συνεργάστηκε με διάφορα ιστολόγια και περιοδικά λογοτεχνίας και έχει επίσης γράψει διάφορα κείμενα για το ραδιόφωνο, για comics  και σενάρια για ταινίες μικρού μήκους. Το 2017 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Αυτό που δεν γνωρίζω ακόμα» από την Anima Εκδοτική. Διηγήματα της έχουν εκδοθεί σε συλλογές από διάφορους εκδοτικούς οίκους. Έχει επίσης συμμετάσχει στο συλλογικό μυθιστόρημα “Η κατάρρευση” από τις εκδόσεις Παράξενες Μέρες. Το νέο της μυθιστόρημα “Γεννημένος Λούζερ” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εύμαρος. Έχει διδάξει δημιουργική γραφή σε Ελλάδα και Αγγλία σε διάφορους οργανισμούς αλλά και ατομικά σαν Creative Writing Mentor. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Επισκεφθειτε μας

Λάμπρου Κορομηλά 19, 11745 –  Νέος Κόσμος.

Contact

E: info@katapacti.gr
P: 216 80 96 448

Connect

Privacy Settings
We use cookies to enhance your experience while using our website. If you are using our Services via a browser you can restrict, block or remove cookies through your web browser settings. We also use content and scripts from third parties that may use tracking technologies. You can selectively provide your consent below to allow such third party embeds. For complete information about the cookies we use, data we collect and how we process them, please check our Privacy Policy
Youtube
Consent to display content from Youtube
Vimeo
Consent to display content from Vimeo
Google Maps
Consent to display content from Google