Σεμινάριο σκηνοθεσίας θεάτρου: Σκηνοθετώντας Τσέχοφ
Από τη δραματουργική ανάλυση στην πρόβα και από τη σκηνοθετική ιδέα στην πράξη. Ένας τρίμηνος κύκλος αφιερωμένος στον Άντον Τσέχοφ.
Mε την Τζωρτζίνα Κακουδάκη , σκηνοθέτη- δραματουργό
Από τη δραματουργία στην ανάλυση.
Από την ανάλυση στη σκηνοθετική ιδέα.
Και από τη σκηνοθετική ιδέα στην πρόβα.
Το εργαστήρι σκηνοθεσίας
Πώς προσεγγίζει ένας σκηνοθέτης ένα θεατρικό έργο;
Πώς περνάμε από την ανάγνωση και την ανάλυση της δραματουργίας στη δημιουργία μιας σκηνικής πρότασης; Και πώς μια σκηνοθετική ιδέα δοκιμάζεται στην πράξη, μέσα στην πρόβα και σε συνεργασία με τους ηθοποιούς;
Το Εργαστήρι Σκηνοθεσίας της Καταπactής δημιουργεί έναν χώρο μελέτης, αναζήτησης και πρακτικής εξάσκησης στη θεατρική σκηνοθεσία.
Η πρώτη ενότητα του εργαστηρίου είναι αφιερωμένη στον Άντον Τσέχοφ και πραγματοποιείται σε έναν τρίμηνο κύκλο, από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο.
Ο κύκλος συνδυάζει τη μελέτη της δραματουργίας, την ανάλυση ενός συγκεκριμένου έργου, τη θεωρητική προσέγγιση της δουλειάς του σκηνοθέτη με τον ηθοποιό και, κυρίως, την πρακτική εφαρμογή μέσα στην πρόβα.

Τρεις συγγραφείς, τρεις διαφορετικοί κύκλοι σκηνοθετικής αναζήτησης
Το Εργαστήρι Σκηνοθεσίας αποτελείται από τρεις αυτόνομους τρίμηνους κύκλους.
Κάθε κύκλος είναι αφιερωμένος σε έναν σημαντικό θεατρικό συγγραφέα και μπορεί να παρακολουθηθεί ανεξάρτητα.
Παράλληλα, οι τρεις κύκλοι δημιουργούν μια ευρύτερη διαδρομή για όσους επιθυμούν να συνεχίσουν τη μελέτη και την πρακτική τους στη σκηνοθεσία.
Οκτώβριος – Δεκέμβριος: Άντον Τσέχοφ
Ιανουάριος – Μάρτιος: Χένρικ Ίψεν
Απρίλιος – Ιούνιος: Λουίτζι Πιραντέλλο
Κάθε συγγραφέας αποτελεί μια διαφορετική αφετηρία για να εξεταστούν διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης της θεατρικής γραφής και της σκηνικής πράξης.
Ο πρώτος κύκλος είναι αφιερωμένος στον Τσέχοφ.

Πρώτος κύκλος: Άντον Τσέχοφ
Ο Τσέχοφ αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πεδίο για έναν σκηνοθέτη.
Πίσω από τις λέξεις, τις σχέσεις και τις φαινομενικά καθημερινές στιγμές των έργων του, δημιουργείται ένας σύνθετος σκηνικός κόσμος, τον οποίο ο σκηνοθέτης καλείται να ανακαλύψει και να μετατρέψει σε θεατρική πράξη.
Στον πρώτο κύκλο του εργαστηρίου, οι συμμετέχοντες θα προσεγγίσουν τη δραματουργία του Τσέχοφ και θα δουλέψουν πάνω σε ένα συγκεκριμένο έργο του.
Το ποιο έργο θα μελετηθεί θα επιλεγεί από τη διδάσκουσα, Τζορτζίνα Ικακουδάκη, σε συνεργασία με τους μαθητές.
Η διαδικασία δεν θα περιοριστεί στην ανάλυση του έργου.
Στόχος είναι η μετάβαση από το κείμενο στη σκηνή.
Τι περιλαμβάνει ο τρίμηνος κύκλος
Ο κύκλος αποτελείται από 12 μαθήματα, τα οποία χωρίζονται σε τέσσερις βασικές ενότητες.
4 μαθhματα: Η δραματουργiα του Τσeχοφ
Στα πρώτα μαθήματα θα εξεταστεί η δραματουργία του Άντον Τσέχοφ και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να προσεγγιστεί το έργο του από τη σκοπιά του σκηνοθέτη.
Η μελέτη θα αφορά συνολικά τη δραματουργική γραφή του συγγραφέα, αλλά και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των έργων του.
Πώς διαβάζει ένας σκηνοθέτης ένα έργο;
Τι αναζητά μέσα στη δραματουργία;
Ποιες είναι οι σκηνοθετικές δυνατότητες που κρύβονται μέσα σε ένα θεατρικό κείμενο;
Η ανάλυση αποτελεί το πρώτο βήμα για να αρχίσει να διαμορφώνεται μια σκηνοθετική ματιά.
4 μαθηματα: Αναλυση ενος εργου του Τσεχοφ
Στη συνέχεια, η δουλειά θα επικεντρωθεί σε ένα συγκεκριμένο έργο του Τσέχοφ, το οποίο θα επιλεγεί από τη διδάσκουσα σε συνεργασία με τους μαθητές.
Το έργο θα αποτελέσει το βασικό υλικό πάνω στο οποίο θα αναπτυχθεί η σκηνοθετική σκέψη των συμμετεχόντων.
Η ανάλυση του κειμένου θα λειτουργήσει ως βάση για το επόμενο στάδιο: την πρακτική δουλειά πάνω στη σκηνή.
2 μαθηματα: Ο σκηνοθετης και η καθοδηγηση των ηθοποιών
Πώς δουλεύει ένας σκηνοθέτης με έναν ηθοποιό στην πρόβα;
Πώς μεταφέρει τη σκηνοθετική του σκέψη;
Πώς δίνει κατεύθυνση σε έναν ηθοποιό;
Και πώς μια σκηνοθετική οδηγία μπορεί να οδηγήσει σε δημιουργική αναζήτηση αντί να περιορίσει τον ηθοποιό;
Σε δύο μαθήματα θα εξεταστεί θεωρητικά η καθοδήγηση των ηθοποιών στην πρόβα, προετοιμάζοντας τους συμμετέχοντες για το πρακτικό μέρος του εργαστηρίου.
2 πρακτικα μαθηματα με επαγγελματιες ηθοποιους
Εδώ η θεωρία συναντά την πράξη.
Στα δύο πρακτικά μαθήματα, οι μαθητές της σκηνοθεσίας θα δουλέψουν μαζί με επαγγελματίες ηθοποιούς.
Κάθε μαθητής θα επιλέξει μία σκηνή από το έργο που έχει μελετηθεί και θα έχει την ευκαιρία να τη δουλέψει στην πράξη.
Με τη βοήθεια της διδάσκουσας και σε συνεργασία με τους ηθοποιούς, οι συμμετέχοντες θα δοκιμάσουν τις σκηνοθετικές τους επιλογές μέσα στην πρόβα.
Έτσι, η σκηνοθεσία παύει να είναι μόνο μια θεωρητική έννοια.
Γίνεται πράξη, συνεργασία, δοκιμή και αναζήτηση.



Σε ποιους απευθύνεται το Εργαστήρι Σκηνοθεσίας;
Το εργαστήρι απευθύνεται σε ανθρώπους που θέλουν να ασχοληθούν με τη θεατρική σκηνοθεσία, αλλά και σε ανθρώπους που ήδη δραστηριοποιούνται στον χώρο του θεάτρου και θέλουν να εξερευνήσουν τη σκηνοθετική διαδικασία.
Απευθύνεται σε:
- ανθρώπους που θέλουν να γνωρίσουν τη σκηνοθεσία θεάτρου,
- επαγγελματίες ηθοποιούς που ενδιαφέρονται να στραφούν και προς τη σκηνοθεσία,
- θεατρολόγους,
- ανθρώπους που ασχολούνται γενικότερα με το θέατρο,
- ανθρώπους που ενδιαφέρονται για την υποκριτική και τη διαδικασία δημιουργίας μιας παράστασης.
Δεν πρόκειται μόνο για ένα εργαστήρι θεωρητικής προσέγγισης της σκηνοθεσίας.
Η πρακτική δουλειά με επαγγελματίες ηθοποιούς αποτελεί βασικό μέρος της διαδικασίας.
Η συνέχεια: Ίψεν και Πιραντέλλο
Ο Τσέχοφ είναι μόνο η αρχή.
Μετά την ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου, το Εργαστήρι Σκηνοθεσίας συνεχίζεται με δύο ακόμη τρίμηνες ενότητες.
Ιανουάριος – Μάρτιος: Χένρικ Ίψεν
Ο δεύτερος κύκλος θα ακολουθήσει την ίδια βασική δομή, μεταφέροντας τη σκηνοθετική έρευνα στο έργο του Ίψεν.
Απρίλιος – Ιούνιος: Λουίτζι Πιραντέλλο
Ο τρίτος κύκλος θα ολοκληρώσει τη χρονιά με τη μελέτη και την πρακτική προσέγγιση του έργου του Πιραντέλλο.
Κάθε κύκλος λειτουργεί αυτόνομα, ενώ όσοι επιθυμούν μπορούν να συνεχίσουν από τον έναν συγγραφέα στον επόμενο, δημιουργώντας μια μεγαλύτερη διαδρομή πάνω στη θεατρική σκηνοθεσία.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΖΩΡΤΖΙΝΑΣ ΚΑΚΟΥΔΑΚΗ
Η Τζωρτζίνα Κακουδάκη είναι σκηνοθέτης και θεατρολόγος.
Η 25ετής επαγγελματική της σταδιοδρομία στο χώρο του θεάτρου και της εκπαίδευσης αντανακλά το εύρος της εμπειρίας και των ειδικών της γνώσεων.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στο θέατρο από το τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ έχει συγγράψει, συμμετάσχει και επιμεληθεί εκδόσεις με θέμα τη σκηνοθεσία, τον κινηματογράφο και την κινηματογραφική αισθητική και τη βιωματική και θεατρική εκπαίδευση από γνωστούς εκδοτικούς οίκους και καλλιτεχνικούς οργανισμούς όπως το Εθνικό Θέατρο και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Έχει σκηνοθετήσει δραματικά κείμενα της Αρχαίας ελληνικής και της παγκόσμιας δραματουργίας στη σύγχρονη σκηνή, μεταξύ των οποίων: Αντιγόνη του Σοφοκλή, Ελένη του Ευριπίδη, Όρνιθες και Νεφέλες του Αριστοφάνη, Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας του Σαίξπηρ, Φάουστ του Γκαίτε, καθώς και σύγχρονα έργα βασισμένα σε αρχαίες ελληνικές τραγωδίες όπως το Μετά τον Αφρό (βασισμένο στους Πέρσες του Αισχύλου) και το Ρισπέκτ /Θάβοντας τον αδελφό σου στο πεζοδρόμιο του Τζακ Θορν (βασισμένο στην Αντιγόνη του Σοφοκλή). Παράλληλα έχει συνεργαστεί ως δραματουργός σε πάνω από 30 παραστάσεις θεάτρου και χορού και έχει οργανώσει πλήθος Φεστιβάλ Νέων Δημιουργών σε συνεργασία με διάφορους οργανισμούς και θέατρα.
Παράλληλα, έχει σκηνοθετήσει site-specific παραστάσεις εμπνευσμένες από προσωπικότητες της πολιτικής, της επιστήμης και της λογοτεχνίας (Περικλής, Πυθαγόρας, Λευκάδιος Χερν) καθώς και από το ιστορικό-αφηγηματικό αποτύπωμα πόλεων (Αθήνα, Ηράκλειο, περιοχή του Πηλίου, κ.ά.) ως αποτέλεσμα της καλλιτεχνικής της έρευνας και προσπάθειας σύζευξης του παρελθόντος με το παρόν μέσα από τη δημιουργική και εκπαιδευτική δύναμη του θεάτρου.
Έχει διδάξει μαθήματα σχετικά με το θέατρο στην εκπαίδευση σε τμήματα Θεατρικών Σπουδών (Πανεπιστήμιο Πατρών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου στο Ναύπλιο, ΕΚΠΑ) και Παιδαγωγικής (ΕΚΠΑ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στο Βόλο) και έχει παρουσιάσει διαλέξεις και βιωματικά εργαστήρια σε πανεπιστήμια και θεατρικούς οργανισμούς στο εξωτερικό (Μεξικό, Ιράν, Κίνα, Ισλανδία, Σερβία, Λευκορωσία, Λιθουανία, Βέλγιο, κτλ). Έχει διδάξει θέατρο σε δημοτικά σχολεία, γυμνάσια και λύκεια και δημόσιους εκπαιδευτικούς οργανισμούς στην Ελλάδα. Από το 1997 μέχρι το 2004 υπήρξε υπεύθυνη της Βιβλιοθήκης και του Αρχείου του Εθνικού Θεάτρου.
Διδάσκει Ιστορία και Δραματουργία Θεάτρου στις δραματικές σχολές του Ωδείου Αθηνών, “Πράξη Επτά” , “Νέο Ελληνικό Θέατρο” και “Θεάτρου 100”. Από το 2016 ως 2019 ήταν σύμβουλος των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και Υπεύθυνη του Λυκείου Επιδαύρου – Διεθνούς θερινού σχολείου αρχαίου δράματος του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, έχει παρουσιάσει τη δουλειά της στο αρχαίο δράμα και την εκπαίδευση νέων καλλιτεχνών και μαθητών σε διεθνή φόρουμ και εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν στην Ελλάδα και το εξωτερικό.


